Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Qırğızıstanda keçirdiyi mətbuat konfransında ABŞ-nin “Lukoyl” və “Rosneft”ə sanksiyalar tətbiq edəcəyini gözləmədiyini bildirib.
“Danışıqlar zamanı bizdə belə bir təəssürat yarandı ki, ABŞ ilə razılığa gəldik. Biz Ankoric platformasında qaldıq və birdən ABŞ sanksiyalar elan etdi. Mən nə baş verdiyini başa düşmədim”.
Maraqlıdır, Putinin ABŞ sanksiyaları ilə bağlı açıqlaması Rusiyanın ABŞ ilə münasibətlərində hansı geosiyasi gərginlikləri göstərir?
Putinin açıqlaması bir neçə geosiyasi mesaj və gərginlik göstəricisi daşıyır.
Məsələn, “Etimad böhranı”
Belə ki, Putin sanksiyaların gözlənilməz olduğunu vurğulayaraq ABŞ ilə dialoq və razılaşmaların etibarlı olmadığını göstərir. Bu, iki ölkə arasında etimadın zəiflədiyini göstərir. “Biz razılığa gəldik” ifadəsi, Moskvanın əvvəlki danışıqlarda müəyyən güzəştlər gözlədiyini, lakin ABŞ-ın gözlənilməz addımı ilə bu etimadın pozulduğunu nümayiş etdirir.
Daha sonra gərginliklərin konkretləşməsini deyə bilərik.
Enerji sektoru Rusiyanın strateji sahəsidir və “Lukoyl” və “Rosneft” kimi şirkətlərə tətbiq olunan sanksiyalar yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi mesajdır. Bu addım ABŞ-Rusiya münasibətlərində gərginliyin səviyyəsini göstərir və göstərir ki, strateji sahələrdə kompromislər çətin görünür.
Üstəlik, diplomatik siqnalı da demək olar.
Putinin açıq şəkildə “nə baş verdiyini başa düşmədim” deməsi, həm daxili auditoriyaya, həm də beynəlxalq ictimaiyyətə ABŞ-nin davranışını qeyri-proqnozlaşdırıla bilən kimi təqdim edir. Bu, ABŞ-nin etibarlılığına şübhə yaratmaq və öz tərəfdaşlarına Rusiyanın diplomatik mövqeyini sərtləşdirməyə hazır olduğunu göstərmək üçün də istifadə olunur.
Qısaca desək, bu açıqlama etimad çatışmazlığı, enerji sektorunda geosiyasi gərginlik və diplomatik siqnallar üçlüyünü ortaya qoyur və ABŞ-Rusiya münasibətlərində uzunmüddətli gərginliyin davam edəcəyinə işarə edir.
Elmar
