Azərbaycan ərazisi İran tərəfindən hücuma məruz qalıb. Tələfat var. Bu, təsadüfi deyil, çünki hədəf hava limanı idi. Əməliyyatlar cənub istiqamətində aparıldığından dronların təsadüfən şimal istiqamətinə — Azərbaycana — uçması mümkün deyil.
Həm 12 günlük müharibə zamanı, həm də sonradan, eləcə də İranda müharibənin başlamasından bəri Azərbaycan bütün rəsmi səviyyələrdə mövqeyini qoruyub saxlayıb: Azərbaycan ərazisi və hava məkanı İrana qarşı istifadə edilə bilməz. Xameneinin ölümündən sonra Azərbaycan Prezidenti İran Prezidentinə başsağlığı verib və İranın Bakıdakı səfirliyini ziyarət edib.
İran rəhbərliyi digər ölkələrdə də oxşar addımlar ata bilərmi? Bu sual aktuallığını saxlayır, çünki cavab olaraq dronlar mülki infrastruktura zərbələr endirir. Azərbaycan bir daha İran rəhbərliyinin baza nankorluğu ilə üzləşir.
Hazırkı müharibə zamanı İran ABŞ hərbi bazalarının yerləşdiyi ölkələrə zərbələr endirir və ABŞ oradan İrana cavab verir. Azərbaycanda isə ABŞ və ya İsrail hərbi bazaları yoxdur.
Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi artıq İranın Bakıdakı səfirini etiraz notası ilə çağırıb və izahat tələb edib. Lakin İran hazırda qarışıqlıq içindədir; zərbə qərarlarının necə və kim tərəfindən verildiyi məlum deyil.
Azərbaycan çox güman ki, Şuşa Bəyannaməsinə uyğun olaraq Türkiyə ilə məsləhətləşmələr aparacaq və yalnız öz müdafiəsi üçün tədbirlər görəcək.
İran hücumları ilə üzləşən ərəb ölkələri hələ cavab tədbirləri görməyib. Türkiyə də İran raketinin öz hava məkanında vurulmasından sonra reaksiya verib.
Nə qədər çətin olsa da, səbirli və sakit olmaq vacibdir. Təcrübə göstərir ki, Azərbaycan hücumlara tab gətirə və lazım olduqda cavab tədbirləri görə bilir. Azərbaycan ərəb ölkəsi deyil; milyonlarla Azərbaycan türkü İranda yaşayır və onlar artıq hökumətlərinin ABŞ-İsrail hücumlarına və yaxın gələcəkdə kürd silahlı qruplaşmalarına qarşı öz təhlükəsizliyini nə dərəcədə təmin edə biləcəyini düşünürlər.
Fərhad Məmmədov
Cənubi Qafqaz Tədqiqatlar Mərkəzinin (CQTM) direktoru
