Qalib Toğrul: “Neftin hazırda bahalaşması manatun kursunda müsbət dəyişiklik yaratmayacaq”

  • By admin
  • 16 Avqust 2016 13:25

neft

Neft 40 dollara düşəcək

 

Neftin qiymətinin son həftədə yüksəlib artıq 50 dollar\barelə çatması Azərbaycan üçün 2 mühüm sual doğurub. Birincisi, bu qiymət artımı davamlı olacaqmı? İkincisi, neftin qiymətinin yüksəlməsi özünü manatın məzənnəsində necə təcəssüm etdirəcək ?

İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri Qalib Toğrul Gununsesi.info-ya bildirib ki, Beynəlxaql Enerji Aganetliyinin hesabatından sonra neftin qiyməti artmağa başlayıb. Həmin hesabata görə, 2016-cı ildə və 2017-ci illə bağlı gündəlik tələbin artacağı, OPEC-in bazara çıxardığı neftin həcminin 2016-cı ildə dəyişməyəcəyi, gələn il isə az da olsa azalacağı proqnozlaşıdırlır.

Q.Toğrula görə, qiymətdəki dəyişmələr  Rusiya, Venesuela və Səudiyyə Ərəbistanını apreldəki kimi oxşar bəyanatlar verməyə həvəsləndirib: “Hər 3 ölkənin yükəsk rütbəliləri neftin təklifinin tənzimlənməsi ilə bağlı müzakirələrin yenidən başlanmasını istisna etməyiblər. Bu amilin də bazara qısamüddətli psixoloji təzyiqi qaçılmazdır.

Ancaq ortamüddətli dövrdə qiymətin artacağına əksər ekspertlər ümidsiz yanaşır. Çünki ABŞ-ın yüksək neft ehtiyatları neftin qiymətini daimi təzyiqdə saxlayır. OPEC-in bazara çıxardığı neftin həcminin əhəmiyyətli şəkildə azaldılması ilə bağlı razılaşmaların olacağı isə inandırıcı görünmür. İran iyulda gündəlik neft hasilatını əvvəlki 3 aydakı 3.45 milyon göstəricisinə qarşı 3.63 milyon barelə çatdırıb. Bu barədə OPEC-in son hesabatında məlumat verilir. Göründüyü kimi, İran gündəlik hasilatı sanksiyalardan öncəki 4 milyon barelə çatdırmağa qərarlıdır.Hazırkı dövrdı qiymətlərin artımı ilə bağlı istənilən addım İranın xeyrinə işləyəcək”.

Lakin ekspertin fikrincə, OPEC ölkələrinin hasilatı dondurması real görünmür, onlar hətta indiki halda belə kartelin bazardakı payının azalmasından çox narahatdırlar: “ABŞ-ın neft hasilatını artırması ilə bağlı faktor da qiymətlərin yüksəlməsinə və OPEC-in razılaşmasına neqativ təsir göstərən amillərdəndir. Bu şərtlər daxilində ilin sonuna kimi neftin qiymətinin kəskin yüksəlişi gözlənilmir. İndiki qiymət artımının da uzun sürməyəcəyi proqnozlaşdırılır. Proqnozlara inansaq ki, bir barelin orta qiyməti bu ilin 3-cü rübündə 45 dollar, 4-cü rübündə isə 40 dollar olacaq”.

Neftin bahalaşmasının manata qarşı təsirlərinə gəlincə, iqtisadçı hesam edir ki, qiymətlərin hazırkı yüksəlişi manatın dollara nəzərən möhkəmlənməsini az şərtləndirir: “Neftin qiymətindəki 5-6 dollarlıq dayanıqsız yüksəlişin Azərbaycanda manatı möhkəmləndirəcəyi real deyil. Rusiya kimi ölkələrdə belə eniş və yüksəlmələr milli valyutanın kursunda kiçik də olsa dəyişikliklərə yol açsa da, Azərbaycanın milli valyutasının tam olaraq üzən kursa keçməməsi və qonşu ölkə ilə müqayisədə kiçik neft istehsalçısı olmağımız yaxın dövrdə manatın kursunda əhəmiyyətli müsbət dəyişikliyin olmasını istisna edir”.

Vüsalə RÜSTƏMOVA

Gununsesi.info