Səhiyyə sistemi hər bir dövlətin sosial siyasətində mühüm yer tutur. Çünki əhalinin sağlamlığı, insanların tibbi xidmətlərə əlçatanlığı və xəstəxanalarda göstərilən xidmətin keyfiyyəti ölkənin inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas amillərdəndir.
Azərbaycanda TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilməsi səhiyyə sisteminin idarə olunması baxımından mühüm dəyişiklikdir.
Bu qərarın nə dərəcədə düzgün olduğunu qiymətləndirmək üçün onun mümkün üstünlüklərini və risklərini nəzərdən keçirmək lazımdır.
İlk növbədə, TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilməsi səhiyyə sahəsində vahid idarəetmə sisteminin formalaşdırılmasına şərait yarada bilər. Əvvəlki idarəetmə modelində qurumlar arasında səlahiyyətlərin bölüşdürülməsi və koordinasiya ilə bağlı müəyyən çətinliklər yarana bilərdi. Yeni yanaşma isə qərarların əlaqələndirilməsini, xəstəxanaların fəaliyyətinə nəzarətin gücləndirilməsini və ümumi səhiyyə siyasətinin daha ardıcıl həyata keçirilməsini təmin edə bilər.
Eyni zamanda, xəstəxanaların fəaliyyəti ilə bağlı problemlərə görə məsuliyyətin müəyyənləşdirilməsi də asanlaşa bilər.
Digər tərəfdən, bu dəyişiklik öz-özlüyündə bütün problemlərin həlli demək deyil. İdarəetmənin həddindən artıq mərkəzləşdirilməsi qərarların qəbulunu ləngidə, bürokratik prosedurları artıra və yerli tibb müəssisələrinin çevik fəaliyyətinə mane ola bilər. Əgər struktur dəyişikliyi real islahatlarla müşayiət olunmasa, xəstələrin üzləşdiyi növbələr, həkim çatışmazlığı, tibbi xidmətin keyfiyyəti və vətəndaş məmnuniyyəti ilə bağlı problemlər davam edə bilər.
Fikrimcə, bu qərarın uğuru ilk növbədə onun əhalinin gündəlik həyatında hansı dəyişikliklər yaradacağı ilə ölçülməlidir.
Vətəndaş dövlət xəstəxanasında keyfiyyətli tibbi xidmət ala bilirsə, həkimə vaxtında müraciət edə bilirsə və öz hüquqlarının qorunduğuna əmin olursa, deməli, idarəetmə islahatları öz məqsədinə yaxınlaşır. Bunun üçün tibb işçilərinin peşəkarlığının artırılması, xəstəxanaların maddi-texniki bazasının gücləndirilməsi, maliyyə şəffaflığının təmin edilməsi və vətəndaş şikayətlərinə obyektiv yanaşılması vacibdir.
Bundan əlavə, Səhiyyə Nazirliyi ilə TƏBİB arasında səlahiyyətlərin dəqiq müəyyənləşdirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Hər iki qurumun vəzifələri aydın olmalı, qərarların icrasına görə məsuliyyət konkret şəkildə müəyyən edilməlidir. Eyni zamanda, xəstəxana rəhbərlərinin fəaliyyəti yalnız inzibati göstəricilərlə deyil, göstərilən tibbi xidmətin keyfiyyəti və pasiyentlərin məmnuniyyəti ilə də qiymətləndirilməlidir.
Bir sözlə, TƏBİB-in Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilməsi səhiyyə sisteminin təkmilləşdirilməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər. Lakin qərarın düzgünlüyü yalnız struktur dəyişikliyi ilə deyil, onun praktik nəticələri ilə müəyyən olunacaq. Əsas məqsəd idarəetmə mexanizmini dəyişməkdən daha çox, insanların sağlamlığını qorumaq, tibbi xidmətlərin keyfiyyətini yüksəltmək və səhiyyə sisteminə ictimai etimadı gücləndirmək olmalıdır.
Elmar
Gununsesi.info
