TƏBİB-də direktor Anar Bayramovun rəhbərliyi ilə kadr dəyişiklikləri sürətlə davam edir. Son vaxtlar müxtəlif vəzifələrdə çalışan şəxslərin dəyişdirilməsi fonunda istər-istəməz belə bir təəssürat yaranır ki, sanki hakimiyyət dəyişib və yeni rəhbərlik əvvəlki komandanın bütün kadrlarını bir-bir vəzifələrdən uzaqlaşdırır.
Əlbəttə, kadr siyasətinin müəyyənləşdirilməsi və rəhbər vəzifələrə təyinatların həyata keçirilməsi rəhbərliyin səlahiyyətindədir. Yeni rəhbər öz komandasını formalaşdırmaq, iş prinsiplərini dəyişmək və fəaliyyətinə uyğun hesab etdiyi kadrlarla işləmək hüququna malikdir.
Amma məsələnin başqa bir tərəfi də var.
Bu şəxslərin hamısı eyni dövlət sisteminin nümayəndələri deyildilərmi? Onları həmin vəzifələrə gətirən də dövlət sistemi, həmin vəzifələrdə çalışdıqları dövrdə fəaliyyətlərini qiymətləndirən də dövlət rəhbərliyi idi. Onlar başqa bir hakimiyyətin, başqa bir siyasi komandanın və ya müxalifətin kadrları deyildilər.
Əgər belədirsə, onda ortaya kifayət qədər ciddi suallar çıxır.
Əvvəlki direktorlar müxalifətçilər idilərmi?
Əgər deyildilərsə, bəs onları bu vəzifələrə gətirən hansı meyarlar idi? Onlara illərlə etimad göstərilirdisə, bu gün həmin etimadın aradan qalxmasına səbəb nədir?
Çünki bir insanı vəzifəyə təyin etmək müəyyən meyar və etimad tələb edir. Eyni şəxsi illər sonra vəzifədən uzaqlaşdırmaq isə həmin meyarların dəyişdiyini göstərir.
Bəs nə dəyişib?
Kadrın özü, yoxsa kadrı qiymətləndirən meyarlar?
Məsələ də məhz buradadır.
Kadr dəyişmək asandır. Əsas məsələ həmin dəyişikliyin səbəbini cəmiyyətə izah etməkdir.
Əgər əvvəlki rəhbərlər vəzifələrinə layiq deyildilərsə, onda sual yaranır: onları bu vəzifələrə kim və hansı kriteriyalar əsasında təyin etmişdi?
Əgər onlar layiqli və peşəkar kadrlar idilərsə, bəs bu gün nə baş verib ki, artıq onlara ehtiyac olmadığı düşünülür?
Əgər əvvəlki kadrların fəaliyyətində ciddi nöqsanlar olubsa, həmin nöqsanlar nədən ibarət idi? Onların fəaliyyəti niyə vaxtında qiymətləndirilmədi? Niyə bu məsələlər həmin şəxslər vəzifəyə təyin olunarkən və ya uzun müddət həmin vəzifədə çalışarkən gündəmə gəlmədi?
Digər tərəfdən, indi yeni kadrların seçilməsi hansı prinsiplər əsasında həyata keçirilir?
Yeni kriteriyalar nələrdir?
Peşəkarlıq?
İdarəçilik təcrübəsi?
Nəticə göstəriciləri?
Sahə üzrə ixtisaslaşma?
Yoxsa başqa meyarlar?
Cəmiyyət bunları bilmək istəyir.
Çünki dövlət qurumlarında kadr siyasəti yalnız şəxslərin dəyişdirilməsi prosesindən ibarət deyil. Kadr siyasəti müəyyən bir konsepsiyaya, idarəçilik fəlsəfəsinə və aydın meyarlara əsaslanmalıdır.
Daha bir maraqlı məqam da var.
Sizi dünən həmin kadrlarla birləşdirən nə idi və bu gün yollarınızı ayıran nədir?
Axı dünən onlar da bu dövlət sisteminin bir parçası idilər. Eyni dövlət siyasətini həyata keçirir, eyni rəhbərliyə tabe olur və eyni idarəçilik sisteminin daxilində fəaliyyət göstərirdilər.
Onda sual yaranır:
Əgər sistem dəyişməyibsə, dövlət siyasəti dəyişməyibsə, hakimiyyət dəyişməyibsə, bəs bu qədər kadrın dəyişdirilməsini zəruri edən əsas səbəb nədir?
Əlbəttə, burada məqsəd kadr dəyişikliklərinin əleyhinə çıxmaq deyil.
Əksinə, hər bir rəhbərin daha səmərəli işləyən komanda formalaşdırmaq hüququ var. Əgər yeni rəhbərlik hansısa şəxsin fəaliyyətindən narazıdırsa, onu dəyişə bilər və bu, normal idarəçilik prosesidir.
Amma dövlət idarəçiliyində şəffaflıq və hesabatlılıq da mühüm prinsipdir.
Cəmiyyət ən azı bilməlidir ki, hansı kadrlar niyə dəyişdirilir və onların yerinə gətirilən şəxslər hansı meyarlara əsasən seçilir.
Çünki əks halda belə bir təsəvvür yaranır ki, dövlət qurumlarında kadr siyasəti müəyyən olunmuş prinsiplər əsasında deyil, şəxsi yanaşmalar və subyektiv qərarlar əsasında həyata keçirilir.
Bu isə artıq yalnız TƏBİB-in deyil, ümumilikdə dövlət idarəçiliyinin keyfiyyəti ilə bağlı məsələdir.
Ona görə də sual çox sadədir:
Əvvəlkilər doğru kadrlar idilərsə, bu gün onları yanlış edən nə dəyişdi?
Əgər əvvəldən yanlış kadrlar idilərsə, onda daha ciddi sual ortaya çıxır:
Onları həmin vəzifələrə kim, hansı əsasla və hansı meyarlarla təyin etmişdi?
Kadr dəyişmək rəhbərliyin səlahiyyətidir.
Amma kadr dəyişikliklərinin səbəbini, məqsədini, konsepsiyasını və meyarlarını bilmək cəmiyyətin haqqıdır.
Çünki məsələ yalnız kimin vəzifədən çıxarılması deyil.
Əsas məsələ budur:
Niyə çıxarılır, onun yerinə kim gətirilir və yeni seçim hansı meyarlara əsaslanır?
Bu suallara aydın cavab verildiyi halda kadr dəyişiklikləri də daha anlaşılan və legitim görünər.
Əks halda isə dəyişikliklərin özü yox, dəyişikliklərin səbəbsiz və izahsız qalması suallar doğuracaq.
Ramil Nəcəfli
