Orqan bağışlamaq – bir həyatın başqa həyatda davam etməsi

  • Müəllif: Orxan
  • 16 Noyabr 2026 12:48

ANS telekanalında idman xəbərlərinin aparıcısı olmuş, futbol matçlarına şərhçilik etmiş Asif Bağırov orqanlarını bağışlamaq üçün müraciət edib.

İnsan həyatının ən böyük dəyərlərindən biri yaşamaqdır. Lakin elə insanlar var ki, müxtəlif xəstəliklər səbəbindən həyatlarını davam etdirmək üçün başqasının orqanına ehtiyac duyurlar. Məhz belə məqamlarda orqan donorluğu həyati əhəmiyyət kəsb edir. Orqan bağışlamaq bir insanın həyatını xilas etmək, ona yenidən yaşamaq, ailəsinə qayıtmaq, övladlarını böyütmək, gələcək arzularını reallaşdırmaq imkanı vermək deməkdir. Bu, təkcə tibbi məsələ deyil, həm də insanlıq, mərhəmət və cəmiyyətin sosial məsuliyyəti ilə bağlı mühüm mövzudur.

Son dövrlər Azərbaycanda orqanlarını bağışlamaq istəyən insanların bu barədə açıq müraciətlərinə daha çox rast gəlinir. Müxtəlif sahələrdə tanınan şəxslərin, ictimaiyyət nümayəndələrinin bu təşəbbüsə qoşulması mövzunun aktuallığını daha da artırır. Belə müraciətlər cəmiyyətə bir mesaj verir ki, insan dünyasını dəyişdikdən sonra belə başqalarının həyatında yaşamağa davam edə bilər.

Orqan transplantasiyası müasir tibbin ən mühüm nailiyyətlərindən biridir. Böyrək, qaraciyər, ürək, ağciyər və digər orqanların köçürülməsi bir çox ağır xəstəlikdən əziyyət çəkən insanlar üçün yeganə xilas yolu ola bilər. Xüsusilə orqan çatışmazlığından əziyyət çəkən və uzun müddət donor gözləyən xəstələr üçün hər gün, hər saat böyük əhəmiyyət daşıyır. Onların bir çoxu həyatını dializ aparatına bağlı şəkildə davam etdirir, bəziləri isə uyğun donor tapılmadığı üçün ciddi təhlükə ilə üzləşir.

Burada əsas məsələ cəmiyyətdə orqan donorluğu ilə bağlı məlumatlılığın artırılmasıdır. Çünki insanların bir qismi bu prosesin mahiyyətini, hansı orqanların bağışlana biləcəyini, bunun hansı qaydalarla həyata keçirildiyini tam bilmir. Bəzən yanlış məlumatlar, dini və mənəvi tərəddüdlər də insanların qərar verməsinə təsir göstərir. Halbuki orqan donorluğu qanunvericiliyə və tibbi-etik qaydalara uyğun, könüllülük və insan ləyaqətinə hörmət prinsipləri əsasında həyata keçirilən prosesdir.

Ən vacib məqamlardan biri də odur ki, orqan bağışlamaq qərarı insanın öz iradəsi ilə verilməlidir. Bu barədə əvvəlcədən düşünmək, ailə üzvləri ilə danışmaq və öz istəyini bildirmək gələcəkdə yarana biləcək sualların qarşısını ala bilər. Çünki bir insanın könüllü qərarı başqa bir insan üçün yaşamaq şansına çevrilə bilər.

Tanınmış şəxslərin bu mövzuda nümunə göstərməsi də təsadüfi deyil. Onların müraciətləri orqan donorluğunun yalnız xəstəxanaların və həkimlərin müzakirə etdiyi tibbi məsələ olmadığını, hər bir insanı düşündürməli olan ictimai problem olduğunu göstərir. Bu təşəbbüslər nə qədər çox müzakirə olunsa, cəmiyyətdə məlumatlılıq və könüllü donorluğa münasibət də bir o qədər müsbət istiqamətdə dəyişə bilər.

Əslində, orqan bağışlamaq ölümə hazırlıq deyil, həyatı qorumaq istəyidir. Bir insanın verdiyi qərar başqa bir ailənin illərlə gözlədiyi xoş xəbərə, bir xəstənin sağalmaq ümidinə çevrilə bilər. Bəlkə də, ən böyük insanlıq nümunələrindən biri budur: öz həyatımız başa çatdıqdan sonra belə kiməsə yaşamaq imkanı vermək. Orqan donorluğunun mahiyyəti də məhz bu düşüncədə ifadə olunur. Yəni bir həyatın başqa həyatda davam etməsində.

Elmar

Gununsesi.info