ABŞ-da keçirilən 2026-cı il aralıq Konqres seçkilərinin nəticələri Vaşinqtonda siyasi qüvvələr nisbətini dəyişib.
Demokratların həm Nümayəndələr Palatasında, həm də Senatda nəzarəti ələ keçirməsi Donald Tramp administrasiyası üçün ciddi siyasi məhdudiyyətlər yaradır.
Bu nəticə, şübhəsiz ki, ABŞ-ın xarici siyasətinə, xüsusilə də Rusiya-Ukrayna müharibəsi ilə bağlı yanaşmasına təsirsiz ötüşməyəcək.
Lakin əsas sual budur ki, Demokratların qələbəsi Ukrayna üçün həqiqətən yeni dəstək mərhələsinin başlanğıcıdırmı, yoxsa bu nəticənin Kiyev üçün yaratdığı gözləntilər reallıqdan daha böyükdür?
Bu barədə Gununsesi.info-ya Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova danışıb.
O bildirib ki, ABŞ-da noyabrın 3-də keçirilən aralıq seçkilərin nəticələri ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələ açıb:
“Demokratlar həm Nümayəndələr Palatasında, həm də Senatda üstünlüyü ələ keçirərək Prezident Donald Trampın hakimiyyətinin qalan iki ili üçün siyasi mənzərəni dəyişiblər. Bu nəticə Tramp administrasiyasının siyasətinə, o cümlədən xarici siyasət kursuna münasibətdə cəmiyyətdəki narazılığın göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Seçkilərin nəticələri xüsusilə Ukraynada diqqətlə izlənilir. Çünki Trampın hakimiyyətə qayıdışından sonra Vaşinqtonun Kiyevə münasibətində ciddi dəyişiklik baş verib. ABŞ əvvəlki kimi birbaşa və genişmiqyaslı yardım göstərmək əvəzinə, müharibənin danışıqlar yolu ilə başa çatdırılmasına və Avropanın müdafiə məsuliyyətinin artırılmasına üstünlük verir. Bu şəraitdə Konqresdə Demokratların üstünlük qazanması Ukraynaya dəstəyin yenidən gündəmə gəlməsi üçün müəyyən imkanlar yaradır. Konqres federal büdcənin təsdiqi, hərbi və maliyyə yardımlarının ayrılması, qanunvericilik təşəbbüsləri və administrasiyaya nəzarət baxımından mühüm səlahiyyətlərə malikdir. Demokratlar bu imkanlardan istifadə edərək Ukraynaya yardımın artırılmasını, Rusiyaya qarşı sanksiyaların sərtləşdirilməsini və Ağ Evin Moskva ilə münasibətlərinin daha ciddi parlament nəzarətinə götürülməsini tələb edə bilərlər. Bu istiqamətdə respublikaçılar arasında da Ukraynaya dəstəyi vacib sayan qüvvələrin mövcudluğu ikipartiyalı əməkdaşlıq üçün zəmin yaradır”, – deyə o qeyd edib.
Akimova eyni zamanda bildirib:
“Lakin Demokratların qələbəsini Trampın Ukrayna siyasətində dərhal dönüş kimi qiymətləndirmək doğru olmazdı. Prezidentin xarici siyasət sahəsində geniş səlahiyyətləri var. O, Konqresin qəbul etdiyi qanunlara veto qoya bilər. Vetonu aradan qaldırmaq üçün isə hər iki palatada üçdə iki səs çoxluğu tələb olunur. Diplomatik danışıqlar və hərbi qərarların bir hissəsi də birbaşa administrasiyanın səlahiyyətindədir. Deməli, Konqresdəki yeni çoxluq Trampa siyasi təzyiq göstərə bilər, amma onun qərarlarını avtomatik dəyişdirə bilməz. Bununla belə, yeni siyasi vəziyyət Ağ Evin manevr imkanlarını daralda bilər. Demokratlar Ukraynaya dəstəyin artırılmasını, Rusiyaya münasibətdə mümkün güzəştləri və təhlükəsizlik təminatları məsələsini Konqresin gündəliyinə daha fəal şəkildə gətirə bilərlər. Bu, Kiyevin Vaşinqtondan əlavə hərbi və maliyyə dəstəyi almaq imkanlarını artıra bilər. Ancaq Ukraynanın gələcəyini yalnız ABŞ-dakı seçkilərlə əlaqələndirmək olmaz. Müharibənin taleyi cəbhədəki vəziyyətdən, Avropanın mövqeyindən, Ukraynanın müdafiə potensialından və diplomatik danışıqların nəticəsindən də asılıdır. Ukrayna öz müdafiə sənayesini inkişaf etdirsə də, xüsusilə hava hücumundan müdafiə sistemləri və mürəkkəb hərbi texnologiyalar sahəsində ABŞ-ın dəstəyinə ehtiyac duyur. Bu mənada, demokratların Konqresdə qələbəsi Ukrayna üçün yeni siyasi imkanlar yaradır, lakin bu, müharibənin gedişini dəyişəcək hazır qərar deyil. Əsas məsələ seçki nəticələrinin konkret qanunvericilik təşəbbüslərinə, maliyyə qərarlarına və hərbi yardıma çevrilib-çevrilməyəcəyidir. Vaşinqtonda siyasi qüvvələr nisbətinin dəyişməsi Kiyevin gözləntilərini artırsa da, müharibənin gələcəyini real qərarlar və hadisələrin sonrakı inkişafı müəyyən edəcək”.
Orxan
