Beynəlxalq futbolun pərdəarxasında ciddi siyasi mübarizə gedir.
Sporting Intelligence nəşrində jurnalist Samindra Kuntinin dərc etdiyi araşdırmada FIFA prezidenti Canni İnfantinonun qarşıdakı prezident seçkiləri öncəsi özünə dəstək və səs toplamaq səylərindən, müxtəlif qitələrdə futbol federasiyaları ilə aparılan danışıqlardan və bu prosesdə azərbaycanlı futbol rəsmisi Elxan Məmmədovun rolundan bəhs olunur.
Məqalədə iddia edilir ki, vaxtilə AFFA-nın baş katibi və icraçı vitse-prezidenti olmuş Elxan Məmmədov hazırda FIFA-da üzv assosiasiyalarla iş üzrə yüksək vəzifədə çalışaraq İnfantinoya siyasi dəstək toplamaq prosesində fəal rol oynayır.
Müəllifin mənbələri Məmmədovun bəzi Avropa futbol rəsmilərinin narazılığına səbəb olduğunu və onun FIFA-dan uzaqlaşdırılmasını istəyənlərin olduğunu bildirirlər.
Araşdırmanın əsas sualı isə budur:
İnfantinonun gələcəyinin təhlükə altında olduğu bir vaxtda Elxan Məmmədov onun hakimiyyətdə qalmasına necə kömək edir?
Kunti yazıda FIFA daxilində səslərin, maliyyə və inkişaf layihələrinin, regional futbol birliklərinin və müxtəlif ölkələrin dəstəyinin necə siyasi alətə çevrildiyini təsvir edir. Karib Futbol Birliyinin 25 səsi, Qətərin İnfantinoya dəstəyi, ASEAN ölkələri ilə aparılan danışıqlar və UEFA daxilində yaranan narazılıqlar bu mübarizənin əsas istiqamətləri kimi təqdim olunur.
Məqalədə eyni zamanda FIFA-nın maliyyə resurslarının və böyük futbol turnirlərinin gələcəyinin bu siyasi mübarizənin mərkəzində dayandığı vurğulanır.
Müəllifə görə, məsələ təkcə bir şəxsin FIFA prezidenti olub-olmaması deyil, söhbət dünya futbolunun idarə edilməsinə və milyardlarla dollarlıq resurslara kimin nəzarət edəcəyindən gedir.
Bu kontekstdə Elxan Məmmədovun adı xüsusilə diqqət çəkir. Çünki müəllif onu İnfantinonun arxa planda fəaliyyət göstərən əsas siyasi operatorlarından biri kimi təqdim edir və onun Avropa, Karib hövzəsi və Asiya federasiyaları ilə əlaqələrini prezident seçkisi uğrunda mübarizənin mühüm hissəsi kimi qiymətləndirir.
Gununsesi.info Sporting Intelligence nəşrində yayımlanan araşdırmanın Azərbaycan dilinə tərcüməsini təqdim edir.
“Elxan Məmmədov bəzi Avropa rəsmilərini hiddətləndirib. Onlar onun FIFA-dan uzaqlaşdırılmasını istəyirlər. Canni İnfantino isə azərbaycanlı rəsmiyə onu xilas edə biləcək adam kimi baxır. Keçən həftə FIFA prezidenti Canni İnfantino Qətərin verdiyi şəxsi təyyarə ilə Dominikan Respublikasına getdi. Məqsədi növbəti səs blokunu – Karib Futbol Birliyini (CFU) – öz tərəfinə çəkmək idi. Halbuki CONCACAF ondan bu səfərdən imtina etməsini xahiş etmişdi. FIFA rəhbərinin yanında baş katib Mattias Qrafström, FIFA-nın üzv assosiasiyalar üzrə baş məsul şəxsi Elxan Məmmədov (aşağıda; onun haqqında bir azdan daha çox danışacağıq) və məlum olduğu kimi, Qətərin “Aspire” təşkilatının nümayəndəsi var idi. AFC konfederasiyasının mövqeyinin əksinə olaraq, 2022-ci il Dünya Çempionatının təşkilatçısı olan Qətər Futbol Federasiyası İnfantinonu dəstəkləməkdə davam edir.
Barbadosdan tutmuş nüfuzdan düşmüş Cek Vornerin vətəni Trinidad və Tobaqoya qədər – CFU dünya futbolunda həmişə böyük təsirə malik olub. Səbəbi sadədir: təşkilatın 25 səsi var. Yəni bu kiçik ada ölkələri Qərbi Avropa qədər güclüdür və səslərini tez-tez “alver” mövzusuna çeviriblər. Sporting Intelligencein məlumatına görə, CFU son vaxtlar həm İnfantinoya, həm də CONCACAF rəhbəri və mümkün prezidentliyə namizəd Viktor Montalyaniyə özünü ən böyük səs bloku kimi təqdim edib və daha çox inkişaf pulu, daha çox kömək tələb edib.
CFU üzvləri həm də layihələrinin təsdiqlənməsini istəyirdilər. Bir neçə mənbənin dediyinə görə, indi bu, baş verir. CFU köynəyi geyinən İnfantino FFE qalmaqalına görə üzr istədi və daha çox maliyyə vəd etdi. İnfantinonun dövründə Dominikan Respublikası indiyədək 20,1 milyon dollar alıb. FFE planları çərçivəsində isə onlar tez bir zamanda 40 milyon dollar ala bilərdilər. Bəs dünyada bir çoxları İnfantinonu artıq “bitmiş adam” sayarkən, Məmmədov nə üçün və necə pərdə arxasında onu xilas etməyə çalışır? Əvvəllər Azərbaycan Futbol Federasiyasının baş katibi və vitse-prezidenti olan Məmmədov kölgədə işləyir, amma bəzi Avropa rəsmilərini elə hiddətləndirib ki, onlar onun FIFA-dan çıxarılmasını istəyirlər. Onun Qrafströmlə birgə vəzifəsi İnfantinoya dəstək toplamaqdır.
FIFA-nın saytı onun təyinatı barədə belə yazmışdı:
“2022-ci ilin mayında FIFA-ya gəlməzdən əvvəl Elxan Məmmədov doğma Azərbaycanda idman standartlarının yüksəldilməsində öncül rol oynayıb. Əvvəlcə AFFA-nın baş katibi, sonra isə icraçı vitse-prezidenti kimi. FIFA-da Avropa üzrə Üzv Assosiasiyalar Bölməsinə rəhbərlik etdiyi vaxtdan o, 55 Avropa üzvü arasında FIFA Forward Proqramının həyata keçirilməsində mühüm rol oynayıb”.
Məmmədov özü LinkedIn səhifəsində yazır ki, “futbolu həqiqətən qlobal edir ©️FIFA” və “idman sənayesində iş təcrübəsi olan menecerdir; böhran idarəçiliyi, analitik bacarıqlar, menecment, korporativ idarəetmə və layihə idarəçiliyi üzrə peşəkardır”.
Mənbələr deyir ki, Məmmədov “həm çubuq, həm kök işlədə bilir”. Yəni FIFA-nın 211 üzvünə ya daha çox pul vəd edir, ya da lazım gələndə “etika komitəsini üzərinə buraxmaqla” hədələyir.
Yüksək vəzifəli bir mənbə Sporting Intelligence-ə deyib ki, o, indiyədək 18,9 milyon dollar inkişaf pulu almış Filippin federasiyasına əlavə pul almağın yollarını təklif edib. Həmin federasiya İnfantinonu açıq şəkildə dəstəkləyib.
Məmmədov həmçinin UEFA-nın birliyini pozmaq üçün ayrı-ayrı Şərqi Avropa federasiyalarına zənglər edib. Bəzi rəsmilər deyir ki, onun iş üsulu “kobud”dur, planları geri təpib və məhz buna görə bəziləri onun işdən çıxarılmasını istəyir.
Buna baxmayaraq, o, razılaşmalar aparmağa davam edir. İnfantino isə yerindədir və görünür, gələn ilin mart ayında keçiriləcək FIFA prezident seçkilərinə qədər, bəlkə də daha uzun müddət orada qalacaq.
Bu yayın FIFA ətrafındakı qeyri-adi hadisələrinə daha geniş baxsaq: ABŞ prezidenti Donald Trampın telefonla İnfantinoya zəng edərək amerikalı hücumçu Folarin Baloqunun qırmızı vərəqəsinə yenidən baxılmasını istədiyi vaxtları xatırlayırsınızmı?
Bu siyasi müdaxilə çempionat tarixində görünməmiş bir dürüstlük böhranı idi və İnfantinonun sonu olmalı idi. Amma Sietldə ABŞ–Belçika oyunundan 51 gün sonra və Dünya Çempionatının satılması planları ilə bağlı böyük təzyiqdən sonra bu hadisə artıq sadəcə xırda bir epizoda çevrilib.
O vaxt UEFA “qırmızı xəttin keçildiyini” bildirmişdi, FIFA isə məsuliyyəti intizam komitəsinin sədri Məhəmməd Əl-Kamaliyə ötürmüşdü. FIFA iddia edirdi ki, qərar səlahiyyəti yalnız bu BƏƏ təmsilçisinə məxsusdur.
Bir il əvvəl Əl-Kamali AFC prezidenti Şeyx Salman bin İbrahim Əl-Xəlifənin dəstəyi ilə komitəyə sədr olmuşdu. O, FIFA-nın etika komitəsində çalışıb, amma daha vacibi budur ki, Asiyanın dürüstlük üzrə rəhbəri olduğu dövrdə AFC Riçard Lay işini əsasən uğursuz idarə etmişdi.
2017-ci ildə Quamın keçmiş federasiya prezidenti təxminən 1 milyon dollar rüşvət aldığını etiraf etmişdi. Rüşvətin bir hissəsi Asiyadakı FIFA seçicilərinə təsir etmək istəyən yüksək vəzifəli Küveyt rəsmilərindən gəlirdi.
Bu, İnfantinonu devirmək və dünya futbolunu onunla gələn nəhəng sərvəti ələ keçirmək uğrunda gedən mübarizədə beynəlxalq futbolun necə işlədiyini yaxşı göstərir. Şahmat taxtasında çoxlu fiqur var: Karib Futbol Birliyi, Qətər, Məmmədov, ASEAN, qarşıdakı U-20 Qadınlar Dünya Çempionatındakı altı Avropa komandası…
Bəs İnfantino indi haradadır? Bu sətirlər yazılarkən o, Vyetnamda ASEAN Kubokunun finalını – ev sahibi ilə qonşu Tayland arasındakı oyunu – izləməyə gəlmişdi. Məqsəd sadə idi: dəstək toplamaq, səs yığmaq və öz taxtını qorumaq.
Vyetnam Futbol Federasiyasının rəhbəri Quok Çan Tuan İnfantinonu uçuş zolağında geniş təbəssümlə qarşıladı. Mayda İnfantino ASEAN-ın dəstəyini almışdı; təşkilat İndoneziyadakı U-17 Dünya Çempionatını və 2024-cü ildə Banqkokdakı FIFA Konqresini onun regiona bağlılığının nümunəsi kimi göstərmişdi. Bu dəfə isə 12 ASEAN üzvünün hamısı onu dəstəkləməyəcək. Ən azı Şərqi Timorun səsi ona təmin olunub.
Məmmədov o regionda İnfantino üçün daha nə edə bilər? Bunu görəcəyik. Amma bəlkə də o qədər plan qurmağa ehtiyac yoxdur. UEFA-nın boykot planları ləğv edilib, çünki konfederasiya Sürixdən Dünya Çempionatının özəlləşdirilməsi planlarının bir daha təkrarlanmayacağına dair məcburi zəmanətlər alıb. Xatırladaq ki, İnfantino 2018-ci ildə FIFA turnirlərini SoftBank-a satmağa cəhd etmişdi.
Bunun müqabilində UEFA geri çəkiləcək və Fransa, İspaniya, İtaliya, İngiltərə və Portuqaliya Polşadakı U-20 Qadınlar Dünya Çempionatında iştirak edəcək.
Əslində boykot heç vaxt real deyildi. Son 10 gündə bir neçə mənbə bunu Sporting Intelligence-ə təsdiqləyib. Yeniyetmə qızları ömürlərinin şansından məhrum etmək bir çox Avropa rəsmisinə də çox problemli görünürdü.
UEFA prezidenti Aleksandr Çeferin Alaster Kempbellə verdiyi geniş yayılmış müsahibədə U-20 Qadınlar Dünya Çempionatı mövzusuna birbaşa toxunmadı. Amma yenə də dedi ki, futbol satıla bilməz. Bu fikri o, hər UEFA Konqresində təkrarlayır. Sanki bir günlük sosialistə çevrilir və qırmızı bayraq yellədir.
Lakin əslində UEFA və Çeferin böyük klubların maraqlarını qoruyan Nasser Əl-Xəleyfi və Avropa Futbol Klubları (EFC) təşkilatı qarşısında güzəştə gediblər. Əl-Xəleyfi Avropa çempionu “Paris Sen-Jermen”in sədri, iri hüquq sahibi BeIn Media Group-un sədri və EFC-nin prezidentidir. Bu qətərli həm də UEFA İcraiyyə Komitəsinin üzvüdür. Son məktubda onlar Əl-Xəleyfi üçün FIFA Şurasında yer tələb ediblər.
Bu həftə Çeferin, Əl-Xəleyfi və Avropa futbolunun seçmə adamları Çempionlar Liqasının püşkatması üçün Aralıq dənizi sahilindəki gözəl Monakoya toplaşırlar. Əslində orada yalnız bir mövzu olacaq: İnfantino və futbolun idarəçiliyinin gələcəyi.
Məmmədov isə orada olmasa da, hadisələrdən uzaq olmayacaq.
Maqsud
Gununsesi.info
