Politoloq Turan Rzayev İranda keçmiş ali dini lider Əli Xameneinin dəfn mərasimləri fonunda ölkədəki siyasi vəziyyətlə bağlı qiymətləndirmələrini bölüşüb.
Gununsesi.info xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, Əli Xameneinin nəşinin İraqın Nəcəf şəhərinə aparılması və burada, eləcə də Kərbəlada dəfn mərasimlərinin keçirilməsi şiə dünyasında bu şəhərlərin dini əhəmiyyəti baxımından gözlənilən addım olsa da, bununla yanaşı, mərasimlərə əlavə simvolik məna qazandırılması cəhdləri də müşahidə olunur.
Politoloq qeyd edib ki, İranda keçirilən iyulun 5-dəki mərasimdə Əli Xameneinin oğulları Mustafa, Meysəm və Məsud Xamenei iştirak ediblər. Bu baxımdan, ailə üzvlərinin mərasimə qatılmaması ilə bağlı yayılan məlumatların doğru olmadığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, əsas diqqət çəkən məqam yeni ali dini lider olduğu bildirilən Müctəba Xameneinin mərasimdə görünməməsidir.
Turan Rzayev bildirib ki, rəsmi izahatlarda Müctəba Xameneinin təhlükəsizlik səbəbindən mərasimə qatılmadığı qeyd olunsa da, qeyri-rəsmi mənbələr onun hücum zamanı yaralandığını iddia edir.
Politoloq bu iddiaların ciddi olduğunu və bunun İranın siyasi idarəçiliyinə təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, İran Konstitusiyasının 111-ci maddəsinə əsasən, ali dini lider müvəqqəti olaraq vəzifələrini icra edə bilmədiyi halda, səlahiyyətlər müvəqqəti şura tərəfindən həyata keçirilir. Əgər lider konstitusion vəzifələrini daimi şəkildə yerinə yetirmək qabiliyyətini itirərsə, bu zaman məsələni Ekspertlər Məclisi qiymətləndirərək qərar verməlidir.
Politoloq bildirib ki, Müctəba Xameneinin ictimaiyyət qarşısına çıxmaması və bununla bağlı rəsmi açıqlamaların məhdud olması müxtəlif ehtimalların irəli sürülməsinə səbəb olur.
O, bu kontekstdə İran daxilində hakimiyyət balansının dəyişməsi və SEPAH-ın təsirinin artması ilə bağlı iddiaların da gündəmdə olduğunu qeyd edib.
Turan Rzayev hesab edir ki, Müctəba Xameneinin Əli Xameneinin ölümündən dərhal sonra ali dini lider elan edilməsi ilə bağlı yayılan məlumatlar bu müzakirələri daha da gücləndirib.
Onun fikrincə, ali dini lider institutunun atadan oğula keçməsi İran İslam İnqilabının ideoloji prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edir.
Politoloq həmçinin İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın səlahiyyətləri ilə bağlı narazılıq ifadə etməsi barədə yayılan məlumatların da ölkədə qərarvermə mexanizmləri ilə bağlı müzakirələri artırdığını bildirib.
Rzayev əlavə edib ki, Mustafa, Meysəm və Məsud Xameneinin mərasimlərdə görünməsinə baxmayaraq, bu məqamın informasiya məkanında ikinci planda qalması diqqət çəkir.
O, digər oğulların da dini status baxımından ali dini lider postuna namizəd ola biləcəyini qeyd edib.
Politoloqun fikrincə, Əli Xameneinin ölümündən sonra Xamenei ailəsi ilə SEPAH arasında münasibətlərdə gərginlik yaranması ehtimalı da istisna deyil. O, bunun səbəbi kimi hücum zamanı təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı iddiaları, eləcə də varislik məsələsi ətrafında mümkün narazılıqları göstərib.
Orxan
