Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) Məhkəmə Qaydalarına (xüsusən 36 və 44-cü Qaydalara) uşaqların hüquqlarının daha effektiv qorunmasına yönəlmiş yeni dəyişikliklər edib.
Məhkəmədən Gununsesi.info-nun elektron poçtuna göndərilən məlumata görə, bu dəyişikliklər 25 mart 2027-ci il tarixində rəsmən qüvvəyə minəcək.
Dəyişikliyin zərurəti və əhəmiyyəti
Bu qayda dəyişikliklərinin əsas zərurəti Məhkəmə qarşısında uşaqların mənafeyinin daha müstəqil və peşəkar şəkildə qorunmasını təmin etməkdir. Dəyişikliklər xüsusi hallarda ərizəçi olan uşaqlar, eləcə də müstəsna hallarda üçüncü tərəf qismində prosesə cəlb edilən uşaqlar üçün müstəqil nümayəndənin təyin edilməsi imkanını yaradır. Vurğulanır ki, bu yeniliklər uşaqların təmsilçiliyi ilə bağlı mövcud presedent hüququnu dəyişdirmir, sadəcə olaraq Məhkəməyə belə bir müstəqil nümayəndənin təyin olunmasını *tələb etmək* hüququ verir. Qaydaların təkmilləşdirilməsi üzv dövlətlərin Hökumətləri, Vəkillər Kollegiyaları, qeyri-hökumət və digər təşkilatlarla aparılmış geniş məsləhətləşmələr nəticəsində ərsəyə gəlib.
Qaydalara edilən əsas əlavə və düzəlişlər bunlardır:
36-cı Qaydaya yeni “3bis” paraqrafı əlavə edilib:
Qaydaya əsasən, şikayət Hökumətə çatdırıldıqdan sonra, əgər uşaqlarla bağlı xüsusi hallar bunu tələb edərsə, Palatanın Sədri cavabdeh Hökumətdən və ya digər aidiyyəti Tərəf Hökumətindən müstəqil nümayəndənin təyin edilməsini təmin etməyi xahiş edə bilər.
*Təyinat mexanizmi:Nümayəndənin təyinatı daxili prosedurlara uyğun olaraq yerli məhkəmə, digər səlahiyyətli orqan və ya Vəkillər Kollegiyası tərəfindən həyata keçirilməlidir. Təyin olunmuş həmin nümayəndə AİHM qarşısında ərizəçinin adından çıxış etmək üçün tam səlahiyyətə malik olacaq.
Nümayəndəyə qoyulan tələblər (36-cı Qaydanın 4 (a) bəndi dəyişdirilib):Ərizəçinin adından hərəkət edən nümayəndə Konvensiyaya Razılığa gələn Tərəflərdən hər hansı birində fəaliyyət göstərmək səlahiyyəti olan və həmin ölkələrdən birində yaşayan vəkil, yaxud Palata Sədri tərəfindən təsdiq edilmiş digər şəxs olmalıdır.
Üçüncü tərəfin iştirakı (44-cü Qaydaya yeni 3 (c) paraqrafı əlavə edilib):
Müstəsna hallarda, Konvensiyanın 36 § 2 maddəsinə əsasən prosesə dəvət edilmiş və ya iştirakına icazə verilmiş uşaqlar üçün də Palata Sədri eyni qaydada müstəqil nümayəndənin təyin olunmasını tələb edə bilər.
Dəyişikliklər qüvvəyə minənə qədər, yəni 2027-ci ilin mart ayınadək, Məhkəmə Sədri tərəfindən bu yeniliklərin necə tətbiq ediləcəyinə (əhatə dairəsi və tətbiq üsullarına) dair yeni təlimatlar (“Təcrübə İstiqaməti”) hazırlanıb yayımlanacaq.
Firuzə Mahmudova
Gununsesi.info
