Azərbaycanın Baş Prokuroru Kamran Əliyev Avropa Şurasının İnsan Hüquqları üzrə komissarı Michael O’Flaherty-nin ölkədə siyasi məhbusların azad olunmasına dair məktubuna cavab yazıb.
Gununsesi.info-nun xəbərinə görə, Baş Prokuror cavab məktubunda həbsdə olan jurnalist Əfqan Sadıqovun məsələsinə, həmçinin həbsdəki jurnalistlərin və fəallara qeyd-şərtsiz azadlıq tələb edilməsi tələbi ilə razılaşmadığını yazıb.
Kamran Əliyev cavabında yazır:
Hörmətli cənab Komissar,
30 iyun 2026-cı il tarixli məktubunuzu diqqətlə nəzərdən keçirdim. Təəssüflə qeyd edirəm ki, həmin məktubda yer alan bir sıra iddia və nəticələr, fikrimizcə, nə işin faktiki hallarına söykənir, nə də onun hüquqi vəziyyətini əks etdirir. Xüsusilə, bütün hüquq müdafiəçilərinin, jurnalistlərin və vətəndaş cəmiyyəti fəallarının “dərhal azad edilməsinə” dair çağırışınız kifayət qədər faktiki və hüquqi əsaslara malik deyil. Gələcəkdə Azərbaycanla əməkdaşlığınız zamanı obyektivliyə əsaslanmağı, müəyyən edilmiş hüquqi prosedurlara hörmətlə yanaşmağı və işin bütün mühüm hallarını balanslı şəkildə qiymətləndirməyi tövsiyə edirik.
Həmçinin hesab edirik ki, xatırlatmaq vacibdir: Azərbaycan ərazilərinin təxminən otuz il davam edən işğalı dövründə Avropa Şurasının institutları, Azərbaycanın dəfələrlə etdiyi müraciətlərə baxmayaraq, etnik təmizləməyə məruz qalan, məcburi köçkün düşən və münaqişənin digər ağır nəticələrini yaşayan yüz minlərlə azərbaycanlının fundamental hüquqlarının kobud şəkildə pozulmasına eyni səviyyədə diqqət göstərməmişdir. Təəssüf ki, son məktubunuzda nümayiş etdirdiyiniz yanaşma əvvəlki hallarda da müşahidə olunan tendensiyaya uyğundur və bu, Komissar Ofisinin qərəzsizliyinə olan etimada xələl gətirə bilər.
Bu kontekstdə və Azərbaycanın daim Avropa Şurası ilə konstruktiv dialoqa sadiq qaldığını nəzərə alaraq, Azərbaycan vətəndaşı Əfqan Sadıqova qarşı hazırda davam edən cinayət işi ilə bağlı bir sıra faktiki və hüquqi məsələlərə aydınlıq gətirmək istərdim.
Zərərçəkmiş şəxslərin verdiyi şikayətlər əsasında məhkəmə istintaqa məhkəmə nəzarətini həyata keçirərək müstəntiqin cinayət işinə xitam verilməsi barədə əvvəlki qərarını ləğv etmiş və ibtidai istintaqın yenidən başlanmasına qərar vermişdir.
Bundan sonra Əfqan Sadıqova Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 182.2.1, 182.2.2 və 182.2.4-cü maddələri ilə konkret hədə-qorxu ilə tələb etmə (reket) əməlləri üzrə ittiham irəli sürülmüşdür. Hazırkı cinayət işinin predmetini təşkil edən bu ittihamlar yalnız istintaq zamanı toplanmış sübutlara əsaslanır.
Zərərçəkmişlərin hüquq və qanuni mənafeləri, habelə təqsirləndirilən şəxsin istintaqdan yayınması və ya ədalət mühakiməsinin həyata keçirilməsinə başqa yollarla mane olması riskini göstərən əsaslar nəzərə alınaraq, səlahiyyətli məhkəmə prokurorun vəsatəti əsasında və qüvvədə olan qanunvericiliyə uyğun olaraq onun barəsində həbs qətimkan tədbiri seçmişdir.
İstintaq zamanı toplanmış sübutlar göstərir ki, cənab Sadıqov sosial media platformalarından müxtəlif şəxslər barəsində böhtan xarakterli məlumatlar yaymaq və hədə-qorxu yolu ilə əmlak əldə etmək məqsədilə onlara təzyiq göstərmək üçün istifadə etmişdir.
Həmçinin nəzərə alınmalıdır ki, o, əvvəllər də oxşar cinayətlərə görə məhkum olunmuş, sonradan isə Prezident tərəfindən əfv edilmişdir. Bundan əlavə, istintaq orqanlarına onun oxşar hərəkətləri ilə bağlı yeni şikayətlər daxil olmağa davam edir.
Hazırda ibtidai istintaq Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə və ölkənin beynəlxalq hüquqi öhdəliklərinə uyğun olaraq tam, hərtərəfli və obyektiv şəkildə aparılır. İstintaq başa çatdıqdan sonra səlahiyyətli orqanlar yalnız toplanmış bütün sübutlar hərtərəfli hüquqi qiymətləndirildikdən sonra müvafiq prosessual qərarlar qəbul edəcəklər.
Həmçinin qeyd edilməlidir ki, mövcud milli qanunvericiliyə əsasən cənab Sadıqov jurnalistin hüquqi statusuna malik şəxs kimi tanınmır. Hər bir halda, şəxsin özünü hansı peşənin sahibi hesab etməsi ona qarşı irəli sürülmüş cinayət ittihamlarının hüquqi qiymətləndirilməsinə təsir göstərmir. Nə jurnalist statusu, nə də özünü insan hüquqları müdafiəçisi kimi təqdim etməsi həmin şəxsi, onun cinayət əməli törətdiyinə dair sübutlar mövcud olduğu halda, cinayət məsuliyyətindən azad etmir.
Bundan əlavə, xatırlatmaq istərdik ki, prokurorluq orqanlarının vəzifəsi yalnız təqsirləndirilən şəxsin prosessual hüquqlarını qorumaq deyil, eyni zamanda zərərçəkmişlərin hüquq və qanuni mənafelərinin müdafiəsini təmin edən səmərəli cinayət istintaqı aparmaq və cəmiyyətin ədalət mühakiməsinə inamını qorumaqdır.
Nəhayət, hesab edirik ki, hüququn aliliyinin əsas prinsiplərinə, o cümlədən məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinə və davam edən cinayət icraatının toxunulmazlığına hörmət olunması vacibdir. Bu proseslər hər hansı əsassız xarici təsir və ya müdaxilə olmadan müstəqil şəkildə davam etdirilməlidir.
Ümid edirik ki, yuxarıda təqdim edilən məlumatlar Azərbaycan Respublikasının səlahiyyətli orqanlarının mövqeyini aydın və dolğun şəkildə izah edir.
Firuzə Mahmudova
Gununsesi.info
