Nəcəf Nəcəfovun məzarından barelyef oğurlanıb.
Bu xəbəri oxuyanda insanın ağlına ilk gələn sual budur: Biz hansı vəziyyətə gəlib çıxmışıq?
Elə bir həddəmi çatmışıq ki, artıq ölülərin xatirəsi də oğruların tamahından qorunmur?
Bəzən insan qarşılaşdığı hadisəyə münasibət bildirmək üçün söz axtarır. Amma elə məqamlar var ki, sözlər də kifayət etmir. Bu, məhz həmin məqamlardandır. Çünki söhbət adi bir əşyanın oğurlanmasından getmir. Söhbət bir insanın məzarından, onun xatirəsinə ucaldılmış barelyefdən, yaxınlarının və onu tanıyan insanların yaddaşında yaşayan bir addan gedir.
Məzar insanın dünyadan köçdükdən sonra geridə qoyduğu son ünvanıdır. Oraya toxunmaq, oradakı hər hansı bir əşyanı oğurlamaq təkcə maddi zərər vurmaq deyil. Bu, insanın ölümündən sonra belə qorunmalı olan müqəddəs xatirəyə müdaxilədir.
Nəcəf Nəcəfov kimi insanların adı yalnız bir qəbir daşında yazılan ad deyil. Onların həyatı, fəaliyyəti, gördükləri işlər və cəmiyyətə verdikləri töhfələr bir dövrün yaddaşının parçasıdır. Məzar üzərindəki barelyef də bu yaddaşın kiçik, amma mənalı bir simvoludur. Onu oğurlamaqla həmin metal parçasını yox, əslində, tarixlə insan arasındakı bağın bir hissəsini qoparmağa cəhd edirlər.
Ən ağrılı tərəfi isə budur: insanın məzarı belə təhlükəsiz deyilsə, biz hansı mənəvi sərhədlərdən danışa bilərik?
Cəmiyyətin inkişafını yalnız yollar, binalar, texnologiyalar və iqtisadi göstəricilərlə ölçmək olmaz. Əsl inkişaf həm də insanın müqəddəs hesab etdiyi dəyərlərə münasibətində görünür. Ölüyə hörmət, məzarın toxunulmazlığı, tarixi şəxsiyyətlərin xatirəsinin qorunması hər bir normal cəmiyyətin mənəvi dayaqlarındandır.
Bir insanın məzarından barelyef oğurlamaq buna görə sadəcə cinayət hadisəsi kimi qiymətləndirilməməlidir. Bu, həm də mənəvi aşınmanın göstəricisidir. Çünki oğru üçün orada bəlkə də sadəcə metal parçası var. Amma cəmiyyət üçün həmin barelyef bir xatirədir, bir tarixdir, bir insanın həyatına verilən ehtiramın ifadəsidir.
Bu hadisəyə laqeyd qalmaq da olmaz. Çünki bu gün bir məzarın barelyefi oğurlanırsa, sabah tariximizin başqa bir izinin yoxa çıxmasına təəccüblənməməliyik. Yaddaş qorunmasa, zamanla cəmiyyət yalnız insanlarını deyil, öz keçmişini də itirər.
Ona görə də bu hadisə araşdırılmalı, barelyefin oğurlanmasına görə məsuliyyət daşıyan şəxslər müəyyən edilməli və qanun qarşısında cavab verməlidirlər. Amma məsələ bununla bitməməlidir.
Biz özümüzə də sual verməliyik: Nə baş verir ki, insan artıq ölünün məzarına belə əl uzatmaqdan çəkinmir?
Bəlkə də, ən böyük oğurluq barelyefin oğurlanması deyil. Ən böyük itki bizim bəzi insanların içində mərhəmət, vicdan və müqəddəsliyə hörmət hissinin yoxa çıxmasıdır.
Nəcəf Nəcəfovun məzarından barelyef oğurlanıb. Amma bu hadisə bizə daha böyük bir həqiqəti xatırladır: tarixi yalnız kitablar və abidələr yaşatmır. Tarixi həm də ona hörmət edən insanların vicdanı yaşadır.
Və əgər o vicdan susarsa, bir gün oğurlanan təkcə barelyef olmayacaq, yaddaşımız olacaq.
Elmar
