Hüquqşünas Fərhad Mehdiyevin azyaşlı qızının faciəvi şəkildə ölümü sosial şəbəkədə də faciəvi şəkildə müzakirə olunur.
Əslində, bizim cəmiyyət üçün xarakterik haldır, təəccüblü nəsə yoxdur, ilk deyil və son da olmayacaq.
Ancaq belə hadisələr yaranan ictimai reaksiya çox vaxt faciənin özündən də ağır mənəvi problemə çevrilir.
Birinci problem odur ki, insanlar çox vaxt faktları tam bilmədən tərəf seçirlər. “Kim günahkardır?” sualı hüquqi və tibbi araşdırmaların işi olduğu halda, sosial şəbəkələrdə emosional qəzəbin alətinə çevrilir. İnsanların zərərli müalicəsi ağrıları aradan qaldırır, fərziyyələrdən xilasedicilər, insanların ölümcül nəticələrini yaşayan ailəni hədəfə alırlar. Bu, ədalətli axtarışı deyil, bu, kütləvi emosional reaksiyadır.
İkincisi, və şəxsi toxunulmazlığının məhdudlaşdırılmasıdır. Əgər azyaşlı bir qızın fotoları paylaşılırsa, bu artıq yalnız etik səhv deyil, həm də insan hüquqlarının açıq şəkildə dəyişməsidir. Uşaqların faciəsi heç bir ictimai müzakirənin materialı olmamalıdır. Onların kimliyi, görüntüsü və xatirəsi belə qorunmalı, istismar edilməməlidir.
Üçüncü məsələ isə nifrət nitqidir. Belə hadisələrdə tez-tez insanlar emosional olaraq qəzəblənir və bu qəzəbi ümumi ittihamlara çevirir. “Ata”, “sistemdir”, “cəmiyyət günahkardır” kimi sərt və günahkar olan dərinə yanlış yönləndirmə deyil, həm də artıq mövcud olan ağrını daha da artır. Nifrət nitqi heç bir problemi həll etmir.
Burada diqqət çəkən əsas sosial problem mədəniyyətin zəifliyidir. İnsanlar unudur ki, sosial şəbəkə “ictimai məhkəmə” deyil. Orada yazılan hər fikir real insanların gücünə təsir edir.
Digər tərəfdən, bu cür hadisələr medianın və məlumatların informasiya etikası məsələlərini gündəmə gətirir. Doğrulanmamış xəbərlərin, şəxsi məlumatların paylaşılması və emosional manipulyasiyaların informasiya savadlılığının hələ də zəif olduğunu yaxşı bilir.
Maqsud
